البته بعضى از مسافرانى كه در خانه‌ى او منزل كرده بودند با اخلاق و روحيات عجيب و غريبى كه داشتند ، اين تصور را در ذهن او ايجاد كرده بودند و در ميان همه‌ىآنها به خصوص داستان دو نفر شنيدنى است . يكى آقاى ب . . . پاريسى و ديگرى طبيعىدان جوان امريكايى ، آقاى د . . . اهل سين‌سيناتى . طبيعىدان امريكايى مردى بود بىنهايت خسيس و كله‌شق . تنها با يك اسب از بيت المقدس به راه افتاده و خدا مىداند بعد از مواجهه با چند ماجراى عجيب و غريب خود را به بندر انزلى رسانده بود . اين شخص در انزلى يك كرجى كرايه مىكند كه هم خود و هم اسبش را به پيربازار ببرند . وقتى كه به مقصد مىرسد دو قران در كف دست پاروزن‌ها مىگذارد . اما تا آنها مطالبه‌ى پول بيش‌ترى مىكنند بلافاصله لوله‌ى تپانچه را به آنان نشان مىدهد . در كليه‌ى كاروانسراها در ازاى هزينه‌ى خورد و خواب خود و اسبش هيچ وقت بيش از پنج شاهى خرج نمىكرده و هر وقت هم صداى اعتراضى بلند مىشده است ، طبق همان رويه لوله‌ى تپانچه جوابگوى هرگونه مطالبه‌يى بود . اين امريكايى ديوانه با خست عجيبش در مسير راه خود آفت واقعى چاپارخانه‌ها شده بود . البته علت آنكه بيش از يك بار در همه‌ى ماجراها گوشمالى نديده اين بود كه مسلمانان احترام خرافه‌آميزى نسبت به ديوانگان دارند . گاهى اين خست ذاتى او را وادار مىكرد دو روز پشت سر هم روزه بگيرد و به اين ترتيب خود را به محروميت و رياضت‌كشى عادت مىداد . عجيب آنكه اسب زبان بسته را نيز در اين تمرين‌ها شركت مىداد و حيوان بخت برگشته مجبور بود همراه وى دو روز فشار گرسنگى و سختى راه را تحمل كند . بزرگ‌ترين شاهكار اين دانشمند طبيعىدان در چاپارخانه‌ى كهدم « 1 » ظاهر گرديده . به اين معنى كه او درست موقعى وارد آن چاپارخانه مىشود كه مقامات ايرانى انتظار ورود پرنس دالگوروكى « 2 » ، سفير فوق العاده امپراتور روس را مىكشيدند . يانكى بدون ملاحظه

--> ( 1 ) . اسم اين محل در همه جاى اين كتاب Khoudoum آمده است . م . ( 2 ) . Prince Dolgorouki : پس از قتل گريبايدوف سفير روسيه در سال 1243 ه ق در تهران ، در سال 1244 ژنرال دالگوروكى به سفارت روسيه در ايران منصوب مىشود و تا سال‌هاى اوايل سلطنت ناصر الدين شاه و در ماجراى بركنارى و قتل اميركبير در ايران وزير مختار بوده است . پرنس دالگوروكى ديگرى نيز مقارن با سفر نويسنده به ايران و تا سال آخرين سفر ناصر الدين شاه به اروپا ، يعنى سال 1306 ه ق / 1889 م سفارت روس‌ها را در ايران بر عهده داشته است . منظور نويسنده دالگوروكى دوم است . م .